REKLAM
Soru 15: İslam’a göre evrendeki bu işleyişe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Öncelikle bu tarz soruların ÖSYM formatına oldukça yakın olduğunu söyleyebilirim. Özellikle TYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi testinde, kavram bilgisi ile yorumu harmanlayan bu tip sorularla her yıl karşılaşıyoruz.
Bu sorunun cevabı A) Sünnetullah seçeneğidir.
Soru Analizi ve Kavram Açıklamaları
Evrendeki fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasaların tamamına İslam literatüründe Sünnetullah (Allah’ın koyduğu kurallar/yol) veya Âdetullah denir. Bu kavram, evrenin bir tesadüf eseri değil, belirli bir ölçü ve düzen içinde işlediğini ifade eder.
Şimdi diğer seçeneklerdeki kavramları inceleyelim ki bir sonraki soruda karşına çıktığında hemen tanıyasın:
- B) Mucize: İnsanların benzerini getirmekten aciz kaldığı, Allah’ın izniyle peygamberlerin eliyle gerçekleşen, doğa kanunlarını aşan olağanüstü olaylardır. (Örn: Ateşin Hz. İbrahim’i yakmaması).
- C) İçtihat: Sözlükte “çaba sarf etmek” demektir. Dinî bir terim olarak; hakkında açık bir hüküm (ayet/hadis) bulunmayan yeni bir konuda, İslam alimlerinin mevcut delillere dayanarak bir sonuca varması, yeni bir hüküm ortaya koymasıdır.
- D) Beytullah: Kelime anlamı “Allah’ın Evi”dir. Kabe’yi ifade etmek için kullanılır.
- E) Hidayet: Allah’ın insanlara doğru yolu göstermesi, insanın batıldan ayrılıp hakka yönelmesi ve İslam’ı benimsemesidir.
Bu Sorular ÖSYM’de Gelir mi?
Evet, gelme ihtimali oldukça yüksektir. Sebepleri şunlar:
- Kavram Odaklılık: ÖSYM son yıllarda “Bilgi temelli yorum” istiyor. Sünnetullah, Kader, Kaza, Tevekkül gibi kavramlar TYT’nin “Kader İnancı” ünitesinin temel taşlarıdır.
- Kapsayıcılık: Sünnetullah kavramı; fiziksel yasalar (suyun kaldırma kuvveti), biyolojik yasalar (fotosentez) ve toplumsal yasaları (adalet-huzur ilişkisi) kapsadığı için çok yönlü bir soru potansiyeline sahiptir.
- Çeldiriciler: Şıklarda verdiğin kavramların (İçtihat, Hidayet vb.) her biri müfredatın farklı ünitelerinden seçilmiş “kilit” kelimelerdir.
Önemli Not: ÖSYM genellikle Sünnetullah kavramını sorarken, paragrafta evrendeki hassas dengeden (Güneş’in yörüngesi, ekosistem vb.) bahseder. Eğer soruda “evrendeki sistem/düzen” vurgusu varsa aklına ilk bu kavram gelmeli.