REKLAM
Yer kabuğu (aynı zamanda taş küre veya litosfer olarak da adlandırılır), Dünya’nın en dış ve en ince katı katmanıdır. Üzerinde yaşadığımız ve tüm coğrafi şekillerin, kıtaların ve okyanus tabanlarının bulunduğu kısımdır.
İşte yer kabuğunun temel özellikleri:
- Kalınlık: Ortalama kalınlığı diğer katmanlara (manto ve çekirdek) göre çok incedir. Kalınlığı bölgelere göre büyük farklılık gösterir:
- Kıtasal Kabuk (Karalar altı): Ortalama 35-40 km civarındadır, dağlık bölgelerde 70 km’ye kadar çıkabilir.
- Okyanusal Kabuk (Okyanus tabanları altı): Ortalama 5-10 km civarındadır ve daha incedir.
- Yapı: Temelde iki kısımdan oluşur:
- Sial (Granitik Kabuk): Kıtalarda daha kalındır. Başlıca silisyum (Si) ve alüminyum (Al) elementlerinden oluşur.
- Sima (Bazaltik Kabuk): Okyanus tabanlarında daha yoğundur. Başlıca silisyum (Si) ve magnezyum (Ma) elementlerinden oluşur.
- Hareketlilik: Yer kabuğu, tektonik levhalar adı verilen büyük parçalara bölünmüştür. Bu levhalar, alttaki akışkan manto üzerinde yavaşça hareket eder. Bu hareketler (levha tektoniği), depremlere, volkanik patlamalara ve dağ oluşumlarına neden olur.
- Bileşim: Çeşitli kayaçlardan (magmatik, tortul ve metamorfik) oluşur. En yaygın bulunan elementler oksijen ve silisyumdur.