REKLAM
Bu şiiri yazan Mehmet Emin Yurdakul, İsmail Çetişli’nin edebiyat sanatına dair görüşlerine katılır mıydı? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle yazınız.
Bu şiiri yazan Mehmet Emin Yurdakul’un, İsmail Çetişli’nin edebiyatın sanat olma yönünü öne çıkaran görüşlerine kısmen katılması ancak temelde sanatın işlevi konusunda ayrılması beklenir.
Gerekçeler:
- İsmail Çetişli’nin Görüşü: Çetişli, edebiyatın “bir güzel sanat dalı” olduğunu, hatta diğer sanatlardan “üstünlükleri” bulunduğunu ve ona yaklaşımda en temel kriterin “sanat oluşu” olması gerektiğini savunmaktadır. Edebiyata “sanat olmanın dışında bir değer veya işlevle yaklaşan” bakış açılarını reddeder. Yani “Sanat için sanat” görüşüne yakındır.
- Mehmet Emin Yurdakul’un Görüşü (Şiire Göre): Mehmet Emin Yurdakul’un bu şiiri (“Bırak Beni Haykırayım”), toplumsal bir işleve sahiptir.
- Şair, “Paçavralar altındaki yoksul beni yaralar; / Mazlumların intikamı olmak için doğmuşum” diyerek şiirinin amacını toplumsal duyarlılık, ezilmişlerin hakkını savunma ve adalet arayışı olarak belirtmektedir.
- Son dizelerde ise “Unutma ki şâirleri haykırmayan bir millet, / Sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir” diyerek şaire toplumu uyandırma, seslendirme ve harekete geçirme gibi bir görev yüklemektedir.
- Bu yaklaşım, “Toplum için sanat” anlayışına karşılık gelir ve edebiyatın amacını estetik güzellikten çok, millî/toplumsal fayda, bilinçlendirme ve öğüt verme (didaktizm) olarak görür.
Sonuç:
Mehmet Emin Yurdakul, şiirinde kullandığı dil, duygu ve hayal unsurlarıyla edebiyatın sanat yönünü kabul etse bile (şiirin estetik bir formu olması), onun birincil amacının sanat olmak değil, toplumsal bir görev üstlenmek olduğunu düşündüğü için Çetişli’nin “sanat olmanın dışındaki değer ve işlevlerle yaklaşan bakış açısı çıkmaza götürür” görüşüne katılmazdı.
- Yurdakul: Sanat toplumu aydınlatmalı, haykırmalı, harekete geçirmelidir (İşlev odaklı).
- Çetişli: Edebiyat her şeyden önce sanattır; ona işlevle yaklaşmak yanlıştır (Sanat odaklı).